Solvabiliteit schadeverzekeraars stabiliseert in 2024

Kleinere verzekeraars winnen marktaandeel en rendementsmaatregelen hebben effect

Inhoudsopgave:

• Marktaandelen
• Solvabiliteit
• Rendementsontwikkeling
• LAC-DT
• Trends in herverzekering
• Resultaten per branche
• Inzicht met de Arcturus app

Marktaandelen

We delen de markt van Nederlandse schade­verzekeraars^[1] op in segmenten op basis van de bruto premie: “klein” heeft minder dan €110 mln., “middelgroot” tussen €110 mln. en €750 mln., en “groot” daarboven.

Daalt het aantal schadeverzekeraars op de markt nog steeds? Bij de start van Solvency II (2016) waren er nog 73 schadeverzekeraars, over 2024 zijn dat er 61. In 2024 is Enel Insurance (middelgrote verzekeraar) door een buitenlandse fusie geen Nederlandse entiteit meer. Daarnaast zijn BFAO en Agriver gefuseerd tot één verzekeraar en trad TT Club Mutual Insurance N.V. (een transportverzekeraar) toe tot de markt. Hierdoor daalde het aantal schadeverzekeraars per saldo met 1 in 2024.

Wel nam het marktaandeel van de 3 grote schadeverzekeraars (a.s.r., NN en Achmea) af van 61,0% naar 60,6% ten gunste van de groep kleine verzekeraars. Zo groeide het bruto premievolume van kleine verzekeraars in 2024 met ruim 12% en was dat voor grote verzekeraars 7%. De winst van het marktaandeel van kleine verzekeraars komt vooral doordat een aantal verzekeraars veel harder groeiden dan het marktgemiddelde van 8%, hetgeen ook gangbaar is bij de meeste kleine verzekeraars. Vooral Lemonade, Maas Lloyd en Woningborg groeiden het hardste in 2024 met een stijging van het bruto premievolume van meer dan 50%.

In de hele markt groeide in 2024 het totale bruto premievolume met 8%, hetgeen een aanzienlijk hogere groei was dan over 2023 (5%) en ook meer dan de inflatie. Deze aanzienlijke groei lijkt wel gerelateerd aan inflatiebijstellingen die in eerdere jaren nog niet waren doorgevoerd, omdat de marges voor middelgrootte en grote verzekeraars zich na een slecht jaar in 2023 lijken te herstellen in 2024.

[1] Schadeverzekeraars exclusief herverzekeraars, ziektekostenverzekeraars of verzekeraars met alleen inkomen.

Figuur 1: Marktaandeel segmenten Schadeverzekeraars (gemeten naar bruto premie)

Solvabiliteit

De solvabiliteitsratio van de Nederlandse schadeverzekeraars is in 2024 gestabiliseerd na een daling in 2023: gemiddeld staat er 168% vermogen tegenover het vereiste solvabiliteits­kapitaal (SCR), een toename van 1 %-punt. De toename zit bij de middelgrote verzekeraars, die na een redelijke daling in 2023 weer deels herstelden (na een daling 13%-punt in 2023 een stijging van 8%-punt in 2024). Bij de grote verzekeraars is juist een daling van 1%-punt te zien. De kleine verzekeraars betrof het een lichte daling van 230% naar 226%. De kleinere verzekeraars hanteren al jaren een hogere interne kapitaalnorm dan de grotere, wat verklaarbaar is vanuit het feit dat ze meer afhankelijk zijn van hun eigen kapitaalpositie.

Figuur 2: Solvabiliteitsontwikkeling Schade­verzekeraars

De solvabiliteitsratio op de markt is iets gestegen doordat het vereiste kapitaal relatief minder is gestegen (+7,0%) dan het aanwezige vermogen (+7,6%). In 2024 stijgt bij de meeste verzekeraars het marktrisico het snelste, terwijl opvallend genoeg bij middelgrote verzekeraars de SCR voor het schaderisico en het tegenpartijrisico afnemen. Ook wordt er meer gebruik gemaakt van LAC-DT bij vooral middelgrote verzekeraars. Hier ligt voor kleinere verzekeraars nog een kans. Het toegenomen aanwezige vermogen is een gevolg van de gunstige rendementsontwikkeling in 2024 (figuur 4).

In figuur 3 is zichtbaar dat de kleine verzekeraars defensiever beleggen dan de grotere: de SCR voor marktrisico is immers maar 26% van de totale SCR, tegen 47% bij middelgroot en 38% bij groot. Kijken we ook naar de andere componenten van de SCR: het verzekeringstechnisch risico is bij klein en middelgroot relatief hoger. De aftrekpost belastingcorrectie (LAC DT) is bij kleine schade­verzekeraars juist beperkt: -/-2%, tegen -/-22% bij grote verzekeraars.

Figuur 3: Verdeling SCR Schadeverzekeraars 2024

Rendementsontwikkeling

Welk segment in de schadeverzekeringsmarkt is het meest winstgevend als we kijken naar verzekeringstechnisch rendement? In 2024 was de bruto premiegroei op totaalniveau 8%. Hier lijken ook aanzienlijke rendementsmaatregelen doorheen te lopen, omdat het verzekerings­technisch resultaat verbeterde: van 1% naar 3% gemiddeld. Deze cijfers bevatten premie, schade, herverzekering en kosten, dus geen beleggings­rendement. Zie figuur 4.

Opvallend is dat de groep kleine verzekeraars het structureel beter doet, met een ruim hoger rendement van gemiddeld 5% in 2024. Echter is wel een daling te zien in de rendementen bij kleine verzekeraars. Dit lijkt verband te houden met het toegenomen marktaandeel – de kleine verzekeraars die het snelste groeien of recentelijk tot de markt zijn toegetreden hebben relatief een lagere marge – en het verdwijnen van gunstige covid-effecten op de schadelast.

De kostenratio op de gehele markt is stabiel op 32% van de premie. In 2023 was dat voor de kleine verzekeraars 28% en voor de grote verzekeraars 32%.

Figuur 4: Verzekeringstechnische rendementen totaal

De verschillen in rendement kunnen mogelijk worden verklaard door verschillen in bedrijfskosten, herverzekering, verdeling over branches. Voor de kostenratio’s is voor alle segmenten langjarig een dalende trend te zien, hetgeen duidt op een steeds efficiënter werkende verzekeringsmarkt.

Ook blijkt uit de data dat de kleine verzekeraars hebben in de regel een iets lagere kostenratio dan middelgrote en grote verzekeraars. We bekijken hieronder de trends in herverzekering en de verdeling per branche nader.

LAC-DT

Wordt de volledige LAC-DT al benut of is er nog ruimte beschikbaar? Figuur 5 toont dat kleinere verzekeraars beduidend minder gebruikmaken van LAC-DT dan middelgrote en grote verzekeraars.

Figuur 5: Ontwikkeling benut LAC-DT (%)

Waar bij middelgrote en grote verzekeraars de gehanteerde LAC-DT tussen 2019 en 2024 een stabiel beeld laat zien, is bij de kleine verzekeraars sprake van een dalende trend. Een waarschijnlijke oorzaak hiervan zijn de steeds hogere eisen die DNB stelt aan de onderbouwing van LAC-DT.

Kleinere verzekeraars hebben vaak minder knowhow en middelen in huis om hierin te investeren. Dit is ongunstig, omdat zij zo een ongelijk speelveld voor zichzelf creëren: ze moeten relatief meer kapitaal aanhouden, wat leidt tot hogere kosten. Gegeven dat juist de kleine verzekeraars het hoogste verzekeringstechnische rendement behalen, lijkt er nog voldoende ruimte in het vat om hun LAC-DT te verruimen.

Trends in herverzekering

Uit de sectorbrede analyse op herverzekering van DNB (november 2024) kwam naar voren dat er opnieuw sprake is van een verharding van de herverzekeringsmarkt, waarin onder andere de betaalbaarheid en afhankelijkheid van herverzekeringsvormen zoals Quota Share en Excess of Loss (XoL) onder druk staan. Figuur 6 toont dat bij kleine, middelgrote en grote verzekeraars de uitgaande herverzekerings­premie in 2024 ongeveer in gelijke mate groeiden als de bruto verdiende premies. Dit is opvallend gegeven de sterk gestegen premies van de schadeverzekeringsmarkt, waar ook rendementsmaatregelen in zijn verwerkt die gunstig zijn voor herverzekeraars.

Figuur 6: Herverzekerings­premie t.o.v. bruto verdiende premie

Wel speelt in de ontwikkeling van deze cijfers altijd de afweging van individuele verzekeraars een rol in welke mate zij hun risico’s willen afdekken met herverzekering en de daarbij horende eigen behouden. Zo dekken kleinere verzekeraars meer risico’s af en resulteert dit voor hen in een lagere kapitaalvereiste. Zie figuur 3: het verzekeringstechnisch risico in de SCR van de kleine verzekeraars is relatief kleiner (67%) dan bij de middelgrote verzekeraars (76%). Kleine verzekeraars lijken gestaag afhankelijker te worden van herverzekering doordat het verzekeringstechnisch risico als aandeel in de totale SCR ook langzaam afneemt, terwijl de markt groeit.

Herverzekering verlaagt dus het risico en geeft een lagere kapitaalvereiste, maar ook het rendement wordt er meestal mee verlaagd (herverzekeren kost gemiddeld gezien geld). In figuur 7 zien we dat herverzekering in 2024 gemiddeld 5% van de premie heeft ‘gekost’ (herverzekeringspremie minus herverzekerde schade). Voor grote verzekeraars zijn de kosten van herverzekering langjarig vrij stabiel tussen de 1% en 3% van de premie, maar voor middelgrote en kleine verzekeraars zit er een opgaande trend in de kosten van herverzekering.

Voor kleine verzekeraars zijn de netto kosten in 2024 wel gedaald na jaren van toename. Deze daling lijkt echter vooral te worden veroorzaakt doordat enkele kleine verzekeraars een gunstig resultaat hebben gehad op herverzekering. Als we hiervoor corrigeren is er geen daling meer te zien in de herverzekeringskosten voor kleine schadeverzekeraars ten opzichte van 2023. Evenals DNB concludeerde in november 2024 blijft het dus zaak voor met name kleine schadeverzekeraars om minder kwetsbaar te worden voor ongunstige voorwaarden bij de herverzekeringsrenewal

Figuur 7: Netto kosten van herverzekering (premie minus herverzekerde schade t.o.v. bruto verdiende premie)

Resultaten per branche

Een gemiddeld rendement van 3% in 2024, hoe is dat tussen de verschillende branches verdeeld? Voor de grootste schadebranches is het beeld sinds 2019 als volgt:

Figuur 8: Rendementsverloop in de grootste schadebranches

• De Motor WA-markt toonde in 2024 opnieuw een slecht jaar met een verzekeringstechnisch rendement van -/-16%.
• Bij Motor Casco is de marge ruimer, maar ligt lager dan de pre-covidperiode.
• De branche Brand liet een goed jaar zien met een marge van +13%. Bij de grote verzekeraars is het rendement hoger, omdat zij minder herverzekeringskosten hadden. Kleine verzekeraars hadden binnen deze branche gemiddeld een iets lager rendement (+8%) in vergelijking met middelgrote en grote verzekeraars (+13%).
• Bij Aansprakelijk­heid was 2024 weer een beter jaar met een gemiddeld rendement van 3%. De middelgrote verzekeraars scoren hier positief (+8%), de kleine en grote verzekeraars respectievelijk -/-2% en +2%.